Wypowiedź prof. Krzysztof Żęgoty dla tygodnika Polityka o aktualnej sytuacji na pograniczu polsko-rosyjskim

W reportażu "Jak się dziś żyje na granicy Polski z Rosją. Ludzie sobie nie ufają, jest pełno paradoksów" autorstwa red. R. Sochy opublikowanym w najnowszym numerze tygodnika Polityka (46/2025) dr hab. Krzysztof Żęgota, prof. UWM z Instytutu Nauk Politycznych Wydziału Nauk Społecznych komentuje obecną sytuację społeczno-polityczną na granicy Polski z obwodem królewieckim Federacji Rosyjskiej. Podkreśla, że jest to region pełen paradoksów, w którym codzienność mieszkańców przenika się z napięciami wynikającymi z agresywnej polityki Rosji oraz doświadczeniami lokalnych społeczności żyjących „z wojną w tle”.

W artykule przytoczono również wyniki badań prowadzonych przez prof. Żęgotę wspólnie z dr Dominiką Studzińską z Uniwersytetu Gdańskiego. Z analiz wynika, że mieszkańcy doceniają elektroniczne formy zabezpieczeń granicy, jednocześnie z dystansem odnosząc się do fizycznych zapór. Badania pokazują też pogorszenie opinii mieszkańców o Rosjanach po agresji na Ukrainę, przy jednoczesnym zachowaniu pamięci o dawnych dobrych relacjach transgranicznych.

W reportażu przedstawiono szeroki obraz życia na polsko-rosyjskim pograniczu po 2022 r. Opisano spadek ruchu granicznego, ograniczenie wymiany handlowej, zamykanie lokalnych biznesów oraz narastającą niepewność mieszkańców. W tekście pojawiają się także wątki dotyczące rosyjskich działań hybrydowych, zakłóceń GPS i wpływu militarnego charakteru obwodu królewieckiego na poczucie bezpieczeństwa po polskiej stronie.

Główną wymową artykułu jest wskazanie, że napięcia polityczne i wojna w Ukrainie znacząco zmieniły funkcjonowanie regionu, relacje sąsiedzkie i nastroje społeczne. Mieszkańcy żyją w cieniu potencjalnych zagrożeń, jednocześnie starając się zachować normalność i rozwijać lokalne wspólnoty. Wypowiedzi prof. Żęgoty stanowią ważny, naukowy komentarz do złożonej rzeczywistości współczesnego pogranicza polsko-rosyjskiego.