5 maja 2026 roku Multimedialna Biblioteka Powiatu Ostródzkiego „Przystań z Kulturą” przy Centrum Użyteczności Publicznej w Ostródzie stała się miejscem dialogu, włączenia i wzajemnego uczenia się. Data nie była przypadkowa – zbiegła się z obchodzonym w Polsce Dniem Godności Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną, co nadało spotkaniu szczególne znaczenie.

Wydarzenie zatytułowane Nauka dla środowiska społecznego zorganizowane w ramach ChallengeEU zgromadziło badaczki z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego oraz przedstawicieli i przedstawicielki lokalnego środowiska, stając się pierwszym tzw. public engagement activity, w którym nasz Uniwersytet i Wydział reprezentowały: dr hab. Katarzyna Ćwirynkało, prof. UWM, dr hab. Agnieszka Żyta, prof. UWM oraz mgr Monika Chełchowska.

Badaczki rozmawiały z osobami pracującymi i instruktorami z Zakładu Aktywności Zawodowej, uczestnikami, uczestniczkami i terapeutkami Warsztatów Terapii Zajęciowej, a także z rodzicami i innymi osobami wspierającymi osoby z niepełnosprawnością intelektualną. Głównym tematem było to, jak rozwijać współpracę uniwersytetu ze środowiskiem lokalnym oraz jak budować pozytywny wizerunek osób z niepełnosprawnością intelektualną poprzez aktywne włączanie ich w badania prowadzone metodą badań włączających.

Dr hab. Katarzyna Ćwirynkało, prof. UWM oraz dr hab. Agnieszka Żyta, prof. UWM realizują projekt OPUS-26 finansowany przez Narodowe Centrum Nauki pt. „Badania włączające z osobami z niepełnosprawnością intelektualną. Model metodologiczno-analityczny”. Spotkanie było doskonałą okazją do zaprezentowania założeń i potencjału tej pionierskiej pracy oraz dotychczasowych i nowych ścieżek współpracy.

Wydarzeniu towarzyszyła wystawa prac współbadaczy. Plakaty zaprojektowane przez Michała Orłowskiego z UWM były efektem ostatniego projektu badawczego zatytułowanego „Piękno w naszych oczach”, zrealizowanego metodą photovoice, w którym naukowczynie akademickie oraz badacze i badaczki z niepełnosprawnością intelektualną pracowali razem jako równorzędni partnerzy.

Poprzez dialog, sztukę i wspólne pomysły wydarzenie pokazało, że badania włączające są nie tylko możliwe – ale też wzbogacające, wzmacniające i niezbędne dla budowania prawdziwie inkluzywnego społeczeństwa.