Udział pracowników Instytutu Nauk Politycznych w V Międzynarodowej Konferencji Rumuńskiego Centrum Studiów Rosyjskich w Bukareszcie
W dniach 12-14 listopada 2026 r. na Uniwersytecie Bukareszteńskim odbyła się V doroczna międzynarodowa konferencja naukowa Rumuńskiego Centrum Studiów Rosyjskich (Romanian Centre for Russian Studies), zorganizowana we współpracy z norweskim Fridtjof Nansen Institute w Oslo. Konferencja nosiła tytuł Endless War or Unsolvable War? Resilience from the Black Sea to the Barents Sea after Four Years of War in Ukraine. Była to już piąta edycja cyklicznego wydarzenia, które na przestrzeni lat stało się jednym z ważniejszych forów akademickich poświęconych analizie rosyjskiej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa w regionie Morza Czarnego oraz Europy Środkowo-Wschodniej.
Wydarzenie miało charakter kompleksowej debaty nad jednym z najważniejszych wyzwań współczesnych stosunków międzynarodowych – rosyjską agresją na Ukrainę i jej długofalowymi konsekwencjami. Organizatorzy postawili pytania o charakter wojny (czy jest ona nierozwiązywalna, czy raczej niekończąca się), o sposoby budowania odporności państw wschodniej flanki NATO – od Morza Czarnego aż po Morze Barentsa – wobec zagrożeń hybrydowych, w tym dezinformacji, propagandy i wojny kognitywnej, o rolę sztucznej inteligencji w przeciwdziałaniu tym zagrożeniom, o przyszłą architekturę bezpieczeństwa europejskiego oraz o możliwości i ograniczenia integracji europejskiej. Osobny wątek stanowiła sytuacja geopolityczna Republiki Mołdawii, w tym debata o ewentualnym zjednoczeniu z Rumunią. Szczególną uwagę poświęcono także temu, w jaki sposób państwa frontowe, w tym Polska, Rumunia, Mołdawia i kraje bałtyckie, budują odporność społeczną i instytucjonalną w warunkach przedłużającego się konfliktu.
Konferencja zgromadziła 75 ekspertów z 23 krajów (m.in. z Ukrainy, Polski, Norwegii, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Mołdawii, Stanów Zjednoczonych, Grecji, Włoch, Litwy, Chorwacji, Szwajcarii, Albanii, Austrii, Bułgarii, Macedonii Północnej, Irlandii, Iranu, Turcji i Czech). W ciągu trzech dni wygłoszono 68 referatów w ramach równoległych paneli oraz przeprowadzono dyskusję w ramach okrągłego stołu. Tematyka paneli obejmowała m.in. politykę zagraniczną i energetyczną Rosji, odporność wschodniej flanki NATO, procesy integracyjne i reintegracyjne Mołdawii, zagrożenia hybrydowe i wojnę kognitywną, rolę religii w polityce, zależności gospodarcze, granice prawa międzynarodowego, ścieżki euroatlantyckie państw regionu, bezpieczeństwo Morza Czarnego, strategie przeciwdziałania dezinformacji, rozszerzenie UE oraz społeczne i kulturowe skutki wojny. Różnorodność geograficzna i tematyczna uczestników pozwoliła na wielowymiarowe spojrzenie na konsekwencje wojny – od wymiaru militarnego i energetycznego, przez informacyjny, po społeczny i tożsamościowy.
W wystąpieniach otwierających podkreślono znaczenie współpracy akademickiej między państwami wschodniej flanki NATO oraz Norwegią w analizie zagrożeń hybrydowych i budowaniu odporności. Zwrócono również uwagę na konieczność pogłębionych badań nad rosyjską strategią informacyjną i jej oddziaływaniem na społeczeństwa europejskie. Jak podkreślił dyrektor Rumuńskiego Centrum Studiów Rosyjskich prof. Mihai Răzvan Ungureanu, konferencja jest efektem pięcioletniej współpracy z Uniwersytetem Bukareszteńskim oraz wsparcia ze środków unijnych i bilateralnych funduszy rumuńsko-norweskich. Centrum, które powstało jeszcze przed pełnoskalową agresją Rosji na Ukrainę, ma na celu wypełnienie poważnej luki w rumuńskich studiach nad Rosją – luki, którą państwa sąsiednie, w tym Polska, Bułgaria czy Węgry, od lat systematycznie zmniejszają dzięki podobnym ośrodkom funkcjonującym na swoich największych uniwersytetach. Po pięciu latach działalności Centrum zbliża się do dojrzałości instytucjonalnej: prowadzi programy stypendialne dla doktorantów i postdoktorantów, buduje sieć specjalistów oraz publikuje czasopismo i tomy pokonferencyjne.


